Met een nooit geziene precisie hebben de Verenigde Staten en Israël de top van het Iraanse theocratische ayatollahregime uitgeschakeld. Maar wat zijn de gevolgen van dit conflict? Een economische en budgettaire analyse in tien punten door hoogleraar openbare financiën Herman Matthijs.
The post ‘Iran en ons geld: 10 bedenkingen bij het conflict in het Midden-Oosten’ appeared first on Trends.be.
Met een ongekende precisie hebben de Verenigde Staten en Israël de top van het Iraanse dictatoriale, theocratische ayatollahregime uitgeschakeld. Maar wat zijn de gevolgen van dit conflict? Een economische- en budgettaire analyse in tien punten door hoogleraar openbare financiën Herman Matthijs.
The post ‘Iran en ons geld: 10 bedenkingen bij het conflict in het Midden-Oosten’ appeared first on Trends.
Groenland staat al even in de schijnwerpers van de internationale politiek. Maar wat is de economische-politieke waarde van dit eiland? Een analyse in tien punten door Herman Matthijs (VUB, UGent).
1. Groenland het grootste eiland ter wereld. Het telt zowat 57.000 inwoners. Bovendien is het eiland ideaal gelegen, ten oosten van Canada en ten westen van IJsland. Het grenst aan de wateren van de Noordpool en de mogelijke ijsvrije zeevaartroutes in het noorden maken het nog interessanter.
2. Groenland is al sinds 1721 Deens gebied. Maar in de zomer van 1931 werd het oostelijk deel van het eiland bezet door Noorse pelsjagers. Zij vonden dat de Vikingen er het eerst waren geweest rond het jaar 1000 en dat Kopenhagen toch niets deed voor het eiland. Daarop trok de Deense regering naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Die rechters beslisten dat Groenland volledig Deens gebied is.
3. Historisch is er wel iets tussen de Verenigde Staten en Denemarken. In 1917 verkocht het neutrale Denemarken de ‘Virgin Islands’ voor 25 miljoen dollar aan de Amerikanen. Washington DC wilde vermijden dat Duitsland die eilanden zou gebruiken voor de bevoorrading van zijn duikboten. Dat was, tot op heden, de laatste uitbreiding van het Amerikaans grondgebied en de duurste koop uit de geschiedenis.
4. Na de Tweede Wereldoorlog zijn de Amerikanen toonaangevend en wordt er wat beslist met Kopenhagen. Vooreerst organiseren de Amerikanen een referendum op het Deense IJsland; de inwoners stemmen voor de onafhankelijkheid. Tussen Reykjavik en Washington DC wordt er een verdrag gesloten, waardoor de VS de militaire verdediging van het eiland op zich nemen. Ondanks een bbp van ruim 32 miljard euro, heeft IJsland enkel een kustwacht van 200 man. In 1946 bood president Truman liefst 100 miljoen dollar voor Groenland, maar Kopenhagen zei ‘neen’. Het verlies van IJsland was nog niet verteerd.
5. Denemarken is in 1949 een van de oprichters van de NAVO en sluit in 1951 een militair verdrag met de Amerikanen over Groenland. De belangrijkste militaire basissen op Groenland zijn Amerikaans. Want Kopenhagen heeft nooit veel belangstelling aan de dag gelegd voor het eiland. Pas recentelijk is men in Denemarken wakker geschoten en is de defensiebegroting snel verhoogd (3 procent van het bbp in 2025). België raakt met moeite aan 2 procent.
6. Groenland is een deel van Denemarken met een uitgebreide autonomie. Het eiland behoort niet tot de Europese Unie, als gevolg van een referendum in 1985, en ook niet tot de Schengenzone. Wel is het NAVO-verdrag volledig van toepassing op dit eiland. Op defensie, buitenlandse zaken, justitie en monetair beleid (de Deense kroon) na, beslist het Groenlandse parlement over al de rest. Deze vergadering bestaat uit verkozen 31 leden. Bij de verkiezingen van 2025 gingen de linkse partijen er onderuit. De democraten zijn de grootse formatie met tien zetels. Dit is een liberale partij, die niet zomaar voor onafhankelijkheid is. Het tweede machtsblok is de centrumpartij met 8 zetels.Die groep pleit wel voor de volledige onafhankelijkheid. Maar men kan ernstige twijfels hebben bij de leefbaarheid van een onafhankelijk Groenland, dat snel zal worden benaderd door Vladimir Poetin alsook Xi Jinping.
7. Economisch heeft Groenland zeker aantrekkingspunten. Zijn territoriale wateren lenen zich tot visvangst en door het feit dat Groenland geen deel is van de EU, zijn diens regels er niet van toepassing. Onder de ijsgrond liggen grootse reserves aan olie, gas, ijzererts, goud, zeldzame aardmetalen enzovoort. Kortom, een schatkamer aan grondstoffen, waarvan de ontginning goedkoper kan worden als gevolg van de opwarming. Maar daarvoor is er veel geld nodig en dat is er niet op het eiland. Momenteel werkt 16 procent van de beroepsbevolking in de landbouw-visserij, 10 procent in de industrie en 74 procent in de tertiaire sector. Het eiland wordt financieel recht gehouden door de dotaties vanuit Denemarken en steun vanuit de EU-begroting. Volgens de Wereldbank bedraagt het Groenlandse bbp circa 3.365 miljoen dollar. Er wordt geopperd dat president Trump 700 miljard dollar zou veil hebben voor een bod. Is dat verkoopbaar in relatie met dit bbp en de ondergrondse schatkamer? Bovendien stelt zich de vraag waar het Amerikaans staatshoofd dat geld gaat halen, want de Amerikaanse openbare financiën staan er bepaald niet rooskleurig voor.
8. President Trump is een zakenman en begrijpt vooral de taal van het geld. Toch is er nog een bijkomend probleem, want de Amerikaanse regeringsleider wil van Groenland de 51ste staat maken. Vooreerst is er de vraag of de Groenlanders dat wel willen. En er is een binnenlands institutioneel Amerikaans probleem. Aan het einde van de Amerikaanse confederatie werd in 1787 beslist tot de zogenaamde ‘North West ordinance’. Dat hield, onder andere, in dat men stelde dat een staat minstens 60.000 inwoners dient te hebben. Die ordonnantie werd bevestigd door het eerste congres van de federatie in 1789. Groenland voldoet niet aan die norm en kan hooguit een Amerikaans territorium worden zoals de Virgin Islands.
9. De Deense politiek heeft nu weer aandacht voor Groenland. In oktober 2026 zijn er parlementsverkiezingen in Denemarken. Volgens de jongste peilingen krijgt de sociaaldemocratisch-liberale regering klappen. De rechts-liberale Venstre-partij van vicepremier Poulsen scoort rond 13 procent. Maar de sociaaldemocraten van eerste minister Frederiksen zakken van 27,5 procent naar zo’n 19 procent en de liberale Moderaterne-partij met vicepremier Rasmussen gaat volledig onderuit, van 9,2 procent naar 3 procent. Daardoor is de politieke spanning te snijden in de ploeg en probeert die zich recht te trekken door een stoer Groenlands beleid te voeren. Het ziet ernaar uit dat de vorming van een nieuwe Deense regering een opdracht à la Belge gaat worden.
10. Het noordelijke gebied van de NAVO wordt economisch (grondstoffen en vaarroutes) steeds belangrijker. Maar de militaire verdediging loopt niet alleen achter op Groenland, maar ook in Noord-Canada en IJsland. De volledige NAVO zal hier snel meer aandacht aan moeten besteden.
Op 3 november zijn er tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres. Het is maar de vraag of de kiezers zitten te wachten op Groenland. President Trump moet vooral de werkloosheid en de inflatie, elk rond de 4 procent, naar beneden krijgen om een behoorlijk resultaat neer te zetten. Door de olie van Venezuela en Iran op de markt te gooien zal de olieprijs voor de consument zakken, net als de inflatie.
Er is duidelijk werk aan de winkel voor NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.
The post Wat is de echte economisch-politieke waarde van Groenland? appeared first on Trends.
Groenland staat al even in de schijnwerpers van de internationale politiek. Maar wat is de economische-politieke waarde van dit eiland? Een analyse in tien punten door Herman Matthijs (VUB, UGent).
1. Groenland het grootste eiland ter wereld. Het telt zowat 57.000 inwoners. Bovendien is het eiland ideaal gelegen, ten oosten van Canada en ten westen van IJsland. Het grenst aan de wateren van de Noordpool en de mogelijke ijsvrije zeevaartroutes in het noorden maken het nog interessanter.
2. Groenland is al sinds 1721 Deens gebied. Maar in de zomer van 1931 werd het oostelijk deel van het eiland bezet door Noorse pelsjagers. Zij vonden dat de Vikingen er het eerst waren geweest rond het jaar 1000 en dat Kopenhagen toch niets deed voor het eiland. Daarop trok de Deense regering naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Die rechters beslisten dat Groenland volledig Deens gebied is.
3. Historisch is er wel iets tussen de Verenigde Staten en Denemarken. In 1917 verkocht het neutrale Denemarken de ‘Virgin Islands’ voor 25 miljoen dollar aan de Amerikanen. Washington DC wilde vermijden dat Duitsland die eilanden zou gebruiken voor de bevoorrading van zijn duikboten. Dat was, tot op heden, de laatste uitbreiding van het Amerikaans grondgebied en de duurste koop uit de geschiedenis.
4. Na de Tweede Wereldoorlog zijn de Amerikanen toonaangevend en wordt er wat beslist met Kopenhagen. Vooreerst organiseren de Amerikanen een referendum op het Deense IJsland; de inwoners stemmen voor de onafhankelijkheid. Tussen Reykjavik en Washington DC wordt er een verdrag gesloten, waardoor de VS de militaire verdediging van het eiland op zich nemen. Ondanks een bbp van ruim 32 miljard euro, heeft IJsland enkel een kustwacht van 200 man. In 1946 bood president Truman liefst 100 miljoen dollar voor Groenland, maar Kopenhagen zei ‘neen’. Het verlies van IJsland was nog niet verteerd.
5. Denemarken is in 1949 een van de oprichters van de NAVO en sluit in 1951 een militair verdrag met de Amerikanen over Groenland. De belangrijkste militaire basissen op Groenland zijn Amerikaans. Want Kopenhagen heeft nooit veel belangstelling aan de dag gelegd voor het eiland. Pas recentelijk is men in Denemarken wakker geschoten en is de defensiebegroting snel verhoogd (3 procent van het bbp in 2025). België raakt met moeite aan 2 procent.
6. Groenland is een deel van Denemarken met een uitgebreide autonomie. Het eiland behoort niet tot de Europese Unie, als gevolg van een referendum in 1985, en ook niet tot de Schengenzone. Wel is het NAVO-verdrag volledig van toepassing op dit eiland. Op defensie, buitenlandse zaken, justitie en monetair beleid (de Deense kroon) na, beslist het Groenlandse parlement over al de rest. Deze vergadering bestaat uit verkozen 31 leden. Bij de verkiezingen van 2025 gingen de linkse partijen er onderuit. De democraten zijn de grootse formatie met tien zetels. Dit is een liberale partij, die niet zomaar voor onafhankelijkheid is. Het tweede machtsblok is de centrumpartij met 8 zetels.Die groep pleit wel voor de volledige onafhankelijkheid. Maar men kan ernstige twijfels hebben bij de leefbaarheid van een onafhankelijk Groenland, dat snel zal worden benaderd door Vladimir Poetin alsook Xi Jinping.
7. Economisch heeft Groenland zeker aantrekkingspunten. Zijn territoriale wateren lenen zich tot visvangst en door het feit dat Groenland geen deel is van de EU, zijn diens regels er niet van toepassing. Onder de ijsgrond liggen grootse reserves aan olie, gas, ijzererts, goud, zeldzame aardmetalen enzovoort. Kortom, een schatkamer aan grondstoffen, waarvan de ontginning goedkoper kan worden als gevolg van de opwarming. Maar daarvoor is er veel geld nodig en dat is er niet op het eiland. Momenteel werkt 16 procent van de beroepsbevolking in de landbouw-visserij, 10 procent in de industrie en 74 procent in de tertiaire sector. Het eiland wordt financieel recht gehouden door de dotaties vanuit Denemarken en steun vanuit de EU-begroting. Volgens de Wereldbank bedraagt het Groenlandse bbp circa 3.365 miljoen dollar. Er wordt geopperd dat president Trump 700 miljard dollar zou veil hebben voor een bod. Is dat verkoopbaar in relatie met dit bbp en de ondergrondse schatkamer? Bovendien stelt zich de vraag waar het Amerikaans staatshoofd dat geld gaat halen, want de Amerikaanse openbare financiën staan er bepaald niet rooskleurig voor.
8. President Trump is een zakenman en begrijpt vooral de taal van het geld. Toch is er nog een bijkomend probleem, want de Amerikaanse regeringsleider wil van Groenland de 51ste staat maken. Vooreerst is er de vraag of de Groenlanders dat wel willen. En er is een binnenlands institutioneel Amerikaans probleem. Aan het einde van de Amerikaanse confederatie werd in 1787 beslist tot de zogenaamde ‘North West ordinance’. Dat hield, onder andere, in dat men stelde dat een staat minstens 60.000 inwoners dient te hebben. Die ordonnantie werd bevestigd door het eerste congres van de federatie in 1789. Groenland voldoet niet aan die norm en kan hooguit een Amerikaans territorium worden zoals de Virgin Islands.
9. De Deense politiek heeft nu weer aandacht voor Groenland. In oktober 2026 zijn er parlementsverkiezingen in Denemarken. Volgens de jongste peilingen krijgt de sociaaldemocratisch-liberale regering klappen. De rechts-liberale Venstre-partij van vicepremier Poulsen scoort rond 13 procent. Maar de sociaaldemocraten van eerste minister Frederiksen zakken van 27,5 procent naar zo’n 19 procent en de liberale Moderaterne-partij met vicepremier Rasmussen gaat volledig onderuit, van 9,2 procent naar 3 procent. Daardoor is de politieke spanning te snijden in de ploeg en probeert die zich recht te trekken door een stoer Groenlands beleid te voeren. Het ziet ernaar uit dat de vorming van een nieuwe Deense regering een opdracht à la Belge gaat worden.
10. Het noordelijke gebied van de NAVO wordt economisch (grondstoffen en vaarroutes) steeds belangrijker. Maar de militaire verdediging loopt niet alleen achter op Groenland, maar ook in Noord-Canada en IJsland. De volledige NAVO zal hier snel meer aandacht aan moeten besteden.
Op 3 november zijn er tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres. Het is maar de vraag of de kiezers zitten te wachten op Groenland. President Trump moet vooral de werkloosheid en de inflatie, elk rond de 4 procent, naar beneden krijgen om een behoorlijk resultaat neer te zetten. Door de olie van Venezuela en Iran op de markt te gooien zal de olieprijs voor de consument zakken, net als de inflatie.
Er is duidelijk werk aan de winkel voor NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.
The post Wat is de echte economisch-politieke waarde van Groenland? appeared first on Trends.
De Brusselse budgettaire toestand gaat van kwaad naar erger, maar nog altijd ontbreekt de sense of urgency bij de meeste Brusselse politieke partijen, stelt hoogleraar openbare financiën Herman Matthijs vast. En nu?
Tien bedenkingen bij de Brusselse chaos:
Concluderend kun je stellen dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest al jaren boven zijn stand leeft. Wie gaat daar eindelijk iets aan doen? Brussel zelf, of het federale bestuursniveau? Het wordt ook uitkijken naar de plannen van de Vlaamse politieke partijen over dit grotendeels niet-Nederlandstalige gewest, en of de Vlaamse regering al een visie heeft ontwikkeld over Brussel.
The post Brusselse politieke en budgettaire chaos: ‘Ongetwijfeld zitten er nog veel lijken in de kast’ appeared first on Trends.
Na de verklaringen van premier Bart De Wever pleit ook Vlaams minister-president Matthias Diependaele voor een nieuwe samenwerking van de Benelux, en zelfs voor een fusie van de drie landen. Herman Matthijs, hoogleraar openbare financiën (UGent en VUB) en lid van de Hoge Raad Financiën, zet een en ander in perspectief.
In de periode 1815-1831 bestond al het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, weliswaar zonder de huidige Duitstalige Gemeenschap en evenmin het grondgebied van de huidige faciliteitengemeenten Malmedy en Waimes. De provincie Luxemburg en het Groothertogdom Luxemburg vormden toen samen een aparte staat onder een personele unie met het Verenigd Koninkrijk.
Maar wat is de gezamenlijke Benelux op heden waard? In tien punten:
1. De gezamenlijke bevolking van België, Nederland en Luxemburg bestaat uit circa 30 miljoen inwoners. Dat is een zesde plaats in de rangorde van de Europese Unie (EU). Zoals in België heeft de Benelux ook drie officiële talen.
2. Samen is er een oppervlakte van 76.657 km en dat geeft een zevende plaats in de EU. Door het Nederlandse Caraïbische gebied heeft de Benelux daar ook aanwezigheid.
3. Als u de bruto binnenlandse producten (bbp) optelt, dan geeft dat 2.052 miljard dollar (IMF-raming / 1.770 miljard euro) of een elfde plaats op de wereldranglijst, na Brazilië en voor Rusland. Daardoor komt een mondiale toptienplaats in het vizier. In de EU is dat het vierde grootste bbp, na Italië en voor Spanje.
4. De drie landen behoren al tot de uitgebreide Group of Ten (G10), een vast lidmaatschap van de G20 behoort tot de mogelijkheden. Voor de G7 is er een achterstand van ongeveer 400 miljard dollar met de Italiaanse republiek.
5. België, Nederland en Luxemburg hebben een goudvoorraad van 842 ton en dat is de achtste in omvang op mondiaal vlak, net na Zwitserland. In de EU is het de op drie na grootse reserve, na Duitsland, Italië en Frankrijk. Als gevolg van de vaste zetel van België in het bestuur van de Bank voor Internationale Betalingen is de Benelux daar ook in vertegenwoordigd.
6. De drie Beneluxlanden samen hebben een aandeel in de Europese Centrale Bank van zo goed als 8 procent, en dat nadert het Spaanse aandeel. Bovendien gebeurt de financiering van de EU-begroting voor 11 procent door de Beneluxlanden en dat geeft een vierde plaats, net na Italië.
7. Op het gebied van de handel is de Benelux een bijzonder merk. Dat blijkt uit het feit dat de drie landen samen 25 procent van alle EU-douanerechten innen, en dat is meer dan Duitsland. Bij de berekening van de WTO-contributies op basis van het landelijk aandeel in de wereldhandel, scoort de Benelux een aandeel van 5,3 procent. Dat laatste cijfer is goed voor een vierde plaats op mondiaal vlak, na China, de Verenigde Staten en Duitsland.
8. België en Nederland leiden samen een IMF-groep (met onder andere Luxemburg en dertien andere landen). Dat geeft een aandeel van 5,46 procent in de IMF-stemrechten of een vierde plaats na de Verenigde Staten, Japan en Duitsland. Op economisch en financieel vlak staat deze Benelux dus wel voor iets.
9. Die economische waarde van de Benelux wordt ook vertegenwoordigd door de impact van de Port of Antwerp-Bruges met de Rotterdamse haven, de synergie tussen imec en ASML, de luchthavens enzovoort. In de Benelux is het ook gemakkelijker om de interne handelsbelemmeringen op te doeken en een echte interne markt te verwezenlijken. Iets wat de EU nog steeds niet heeft bereikt.
10. De drie landen werken al samen op militair vlak. Als men de NAVO-norm van 2 procent van het bbp zou toepassen op het Benelux-bbp, dan geeft dat een defensiebegroting van bijna 35,5 miljard euro. De toekomstige 3,5 procentnorm komt dan uit op 62 miljard euro voor een Benelux-leger.
Er bestaat al een Benelux-administratie, een desbetreffend verdrag, een ministerraad en zelfs een parlement. Zet ze aan het werk, want dat kan opnieuw de aanleiding zijn van een spurt omhoog in welvaart en macht. Zeker als de EU blijft aanmodderen, lijkt de mogelijke herleving van de Benelux een meer dan te onderzoeken mogelijkheid om die drie landen politiek en economisch beter te positioneren in deze turbulente geopolitieke tijden.
The post Bij de pleidooien van De Wever en Diependaele: wat is de Benelux waard? appeared first on Trends.
Na de verklaringen van premier Bart De Wever pleit ook Vlaams minister-president Matthias Diependaele voor een nieuwe samenwerking van de Benelux, en zelfs voor een fusie van de drie landen. Herman Matthijs, hoogleraar openbare financiën (UGent en VUB) en lid van de Hoge Raad Financiën, zet een en ander in perspectief.
In de periode 1815-1831 bestond al het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, weliswaar zonder de huidige Duitstalige Gemeenschap en evenmin het grondgebied van de huidige faciliteitengemeenten Malmedy en Waimes. De provincie Luxemburg en het Groothertogdom Luxemburg vormden toen samen een aparte staat onder een personele unie met het Verenigd Koninkrijk.
Maar wat is de gezamenlijke Benelux op heden waard? In tien punten:
1. De gezamenlijke bevolking van België, Nederland en Luxemburg bestaat uit circa 30 miljoen inwoners. Dat is een zesde plaats in de rangorde van de Europese Unie (EU). Zoals in België heeft de Benelux ook drie officiële talen.
2. Samen is er een oppervlakte van 76.657 km en dat geeft een zevende plaats in de EU. Door het Nederlandse Caraïbische gebied heeft de Benelux daar ook aanwezigheid.
3. Als u de bruto binnenlandse producten (bbp) optelt, dan geeft dat 2.052 miljard dollar (IMF-raming / 1.770 miljard euro) of een elfde plaats op de wereldranglijst, na Brazilië en voor Rusland. Daardoor komt een mondiale toptienplaats in het vizier. In de EU is dat het vierde grootste bbp, na Italië en voor Spanje.
4. De drie landen behoren al tot de uitgebreide Group of Ten (G10), een vast lidmaatschap van de G20 behoort tot de mogelijkheden. Voor de G7 is er een achterstand van ongeveer 400 miljard dollar met de Italiaanse republiek.
5. België, Nederland en Luxemburg hebben een goudvoorraad van 842 ton en dat is de achtste in omvang op mondiaal vlak, net na Zwitserland. In de EU is het de op drie na grootse reserve, na Duitsland, Italië en Frankrijk. Als gevolg van de vaste zetel van België in het bestuur van de Bank voor Internationale Betalingen is de Benelux daar ook in vertegenwoordigd.
6. De drie Beneluxlanden samen hebben een aandeel in de Europese Centrale Bank van zo goed als 8 procent, en dat nadert het Spaanse aandeel. Bovendien gebeurt de financiering van de EU-begroting voor 11 procent door de Beneluxlanden en dat geeft een vierde plaats, net na Italië.
7. Op het gebied van de handel is de Benelux een bijzonder merk. Dat blijkt uit het feit dat de drie landen samen 25 procent van alle EU-douanerechten innen, en dat is meer dan Duitsland. Bij de berekening van de WTO-contributies op basis van het landelijk aandeel in de wereldhandel, scoort de Benelux een aandeel van 5,3 procent. Dat laatste cijfer is goed voor een vierde plaats op mondiaal vlak, na China, de Verenigde Staten en Duitsland.
8. België en Nederland leiden samen een IMF-groep (met onder andere Luxemburg en dertien andere landen). Dat geeft een aandeel van 5,46 procent in de IMF-stemrechten of een vierde plaats na de Verenigde Staten, Japan en Duitsland. Op economisch en financieel vlak staat deze Benelux dus wel voor iets.
9. Die economische waarde van de Benelux wordt ook vertegenwoordigd door de impact van de Port of Antwerp-Bruges met de Rotterdamse haven, de synergie tussen imec en ASML, de luchthavens enzovoort. In de Benelux is het ook gemakkelijker om de interne handelsbelemmeringen op te doeken en een echte interne markt te verwezenlijken. Iets wat de EU nog steeds niet heeft bereikt.
10. De drie landen werken al samen op militair vlak. Als men de NAVO-norm van 2 procent van het bbp zou toepassen op het Benelux-bbp, dan geeft dat een defensiebegroting van bijna 35,5 miljard euro. De toekomstige 3,5 procentnorm komt dan uit op 62 miljard euro voor een Benelux-leger.
Er bestaat al een Benelux-administratie, een desbetreffend verdrag, een ministerraad en zelfs een parlement. Zet ze aan het werk, want dat kan opnieuw de aanleiding zijn van een spurt omhoog in welvaart en macht. Zeker als de EU blijft aanmodderen, lijkt de mogelijke herleving van de Benelux een meer dan te onderzoeken mogelijkheid om die drie landen politiek en economisch beter te positioneren in deze turbulente geopolitieke tijden.
The post Bij de pleidooien van De Wever en Diependaele: wat is de Benelux waard? appeared first on Trends.
In het Chinese Tianjin zijn de leiders van de Shanghai Cooperation Organization samengekomen. Die in het Westen onbekende instelling wil de oosterse tegenpool van de Europese Unie en de NAVO worden.
De Shanghai Cooperation Organization (SCO) werd in 1996 opgericht door vijf landen: China, Kazachstan, Kirgizië, Rusland en Tadzjikistan. China wilde daarmede een instelling in het leven roepen die niet door westerse landen zou worden geleid. Ondertussen zijn tien landen lid van die club. De vijf nieuwkomers zijn Belarus, India, Iran, Oezbekistan en Pakistan. Twee landen zitten in de wachtkamer om lid te worden: Afghanistan en Mongolië. Daarnaast zijn er veertien ‘dialooglanden’, waaronder Armenië, Azerbeidzjan, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Turkije en Saudi-Arabië. Opvallend is ook dat in Tianjin vier gasten worden verwelkomd: de Verenigde Naties, de Asean (de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties), het GOS (het overblijfsel van de vroegere Sovjet-Unie) en Turkmenistan.
Samen vertegenwoordigen ze een kwart van het mondiale bbp en de helft van de wereldbevolking. Maar liefst vier kernmachten – China, India, Pakistan en Rusland – zijn lid van de SCO. Twee leden, China en Rusland, hebben een vetorecht in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en de Chinese munt is de enige van de vijf wereldmunten die de Special Drawing Right (SDR) van het Internationaal Monetair Fonds ondersteunt.
De SCO wil op alle niveaus ’s samenwerken, maar dat leidt in de praktijk tot veel problemen. Zo is India de enige parlementaire democratie in de club en heeft dat land geen zin om de anti-Israëlische visie van andere leden te steunen. Ook over de coördinatie van de strijd tegen het terrorisme zijn de leden zwaar verdeeld, al is het maar door de waarnemersfunctie van Afghanistan. De taliban heeft dus wel degelijk internationale contacten. Het loopt ook spaak tussen de leden over de economie. India is de grote uitdager van China. Bovendien is er de geopolitieke spanning tussen India en Pakistan. Maar liefst drie landen, China, Rusland en India, hebben een eigen ruimtevaartprogramma.
Opvallend is dat Turkije, Armenië en Azerbeidzjan in Tianjin opdagen als dialoogleden en tegelijk in de wachtkamer te zitten van een EU-lidmaatschap. De NAVO mag zich ook weleens afvragen wat Turkije aan de zijlijn van de SCO doet, want de SCO praat ook over militaire samenwerking. Ook over de Oekraïne-oorlog staan de leden niet op één rij.
De SCO heeft ook taalproblemen, omdat alleen het Chinees Mandarijns en het Russisch in gebruik zijn in deze administratie. Dat laatste heeft al geregeld tot strubbelingen geleid met de andere landen, en dan vooral India, dat het Engels wil invoeren als administratieve taal in de SCO. Voor dat laatste idee lopen Moskou en Peking niet warm.
Het grote aandeel van islamitische landen leidt ook tot spanningen, zeker bij India, China en Rusland. Vandaar dat wordt gekeken naar landen als Cambodja, Laos, Nepal en Vietnam om de club uit te breiden. China wil zeker die landen verleiden tot meer samenwerking, met als argument de hogere douanetarieven van de Amerikaanse regering en de onbetrouwbaarheid van de machtshebbers in Washington DC.
De tegenstellingen tussen de tien leden lijken groter te blijven dan de opmars naar meer samenwerking. Bovendien zullen de problemen in het SCO alleen maar toenemen als het aantal leden blijft toenemen. Ten slotte staan veel Zuidoost-Aziatische landen niet te springen om lid te worden van een instelling die gedomineerd wordt door China.
Toch moet Europa de SCO goed in het oog te houden, want sinds haar ontstaan krijgt ze meer en meer greep op Klein-Azië, en dat nadert de Europese grenzen.
The post ‘De SCO en de Chinese drang naar macht’ appeared first on Trends.
De voorstelling van de nieuwe Amerikaanse douanetarieven door president Donald Trump heeft het voordeel van de duidelijkheid, schrijft hoogleraar openbare financiën Herman Matthijs (VUB, UGent). Het valt op dat zoveel landen slecht zijn voorbereid op die al lang aangekondigde politieke daad. Enkel China reageerde onmiddellijk. Tien bemerkingen over het plan.
President Trump heeft een dossier geërfd dat al jaren onopgelost blijft: het enorme tekort op de Amerikaanse handelsbalans. Over het jaar 2024 was er een negatieve handelsbalans van maar liefst 918 miljard dollar. Met andere woorden: de Verenigde Staten hebben voor 918 miljard dollar meer geïmporteerd dan geëxporteerd. Er is wel een merkwaardig verschil in de opdeling die is gemaakt. De dienstenbalans (zoals ICT en technologie) vertoont een overschot van 294 miljard dollar en de goederenbalans (zoals metaal en auto’s) een tekort van 1.212 miljard dollar Het tekort situeert zich dus massief door de te grote invoer van goederen, die te relateren zijn met de primaire en de secundaire industrie.
Combineer dat met het budgettaire tekort op de federale begroting van 6 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en een staatschuld van 106 procent van het bbp, dan valt te besluiten dat het land van Uncle Sam boven zijn stand leeft.
President Trump heeft nu hogere douanetarieven gelanceerd om de Amerikaanse economie te beschermen en meer inkomsten te hebben voor zijn federale begroting. Hij hoopt dat de binnenlandse consument Amerikaanse producten zal kopen en dat buitenlandse bedrijven productielijnen komen opstarten in de Verenigde Staten. Of dat allemaal bewaarheid zal worden, zal de toekomst moeten uitwijzen.
Het is nogal een opmerkelijke lijst van tarieven met 10 procent voor de meeste landen tot 50 procent voor Lesotho en de Franse eilanden St.Pierre et Miquelon, gelegen aan voor de Canadese oostkust. Opvallende afwezigen op de lijst zijn Rusland, Wit-Rusland en Noord-Korea. Opmerkelijk is ook dat Vaticaanstad geen hoger tarief krijgt aangesmeerd. En Iran krijgt slechts 10 procent verhoging, net zoals alle Arabische oliestaten en Egypte. Israël wordt met 17 procent belast. De Franse gebieden Guyana en Polynesië staan op 10 procent, net zoals de Nederlandse Caraïbische eilanden. Ook opmerkelijk: het Verenigd Koninkrijk komt uit op 10 procent, de Falklandeilanden op 41 procent.
De Europese Unie heeft zeker wapens om een verlaging van die 20 procent te bepleiten bij het Amerikaanse staatshoofd. Vooreerst, de positieve dienstenbalans tegenover Europa. Als de Europese Unie daar hogere taksen en douanetarieven op zet, wordt dat een probleem voor de Amerikanen. Ook de grootschalige militaire aankopen in Europa voor zowat 800 miljard euro zijn zeer verleidelijk voor de Amerikaanse economie. Maar we dienen ook op te passen dat we ons niet in de voet schieten, want de F-35 bestaat voor 30 procent uit Europees materiaal.
Hogere EU-douanetarieven kunnen nog een meevaller worden voor de niet bepaald gezonde Belgische begroting. Want de lidstaten innen die douanerechten en mogen er 25 procent van houden als inningskosten. Dat staat allemaal beschreven in het Eigen Middelen-besluit van de Europese Unie. De Europese begroting 2025 raamt dat België dit jaar 2,2 miljard euro afdraagt aan de EU-begroting en 755 miljoen euro mag houden als inningskosten.
Als gevolg van de neergang van de beurskoersen kan de regering-de Wever al onmiddellijk haar dromen over de meerwaardetaks opbergen. Aangezien het regeerakkoord ook spreekt over de minwaarde, zou ze het idee beter niet invoeren, want het zal de schatkist veel geld kosten in 2025.
Door de maatregelen tegenover Mexico en Canada is het NAFTA-vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten ten grave gedragen. Maar de Europese Unie heeft wel vrijhandelsakkoorden gesloten met het Verenigd Koninkrijk, de Mercosur en Canada. De interne markt van de Europese Economische Ruimte is met 500 miljoen inwoners een stuk groter dan de Amerikaanse. En wie weet, komt daar binnenkort een akkoord bij met de snelst groeiende economie ter wereld: India.
De ruzie met buurland Canada kan Washington D.C. nog zuur opbreken. Want Canada is geopolitiek geweldig goed gelegen en heeft een schat aan grondstoffen. Het land staat voor verkiezingen op 28 april en dan stelt zich de vraag of Ottawa naar Europa moet draaien. Trumps ruzies met Canada is zijn grootste miskleun.
Na een periode van ruim dertig jaar van mondiale geliberaliseerde vrijhandel is daar nu zeker een einde aan gekomen. Niet dat de Verenigde Staten en/of de Europese Unie daar de winnaar van geworden is. De lachende derde is China, dat met zijn staatsgeleide economie de grote winnaar is geworden.
Over de tarieven valt nog te onderhandelen. Benieuwd dus welk standpunt de 27 EU-landen zullen innemen. En vooral: wie gaat er naar Washington D.C. of Mar-a-Lago trekken om die 20 procent naar beneden te krijgen: Macron en/of Meloni?
The post ‘De dromen over de meerwaardetaks kunnen al opgeborgen worden: 10 bedenkingen bij de Amerikaanse tarieven’ appeared first on Trends Kanaal Z.
FreshRSS